Ściągi

Historia (1787-1792)

1787-1792 – wojna wschodnia

1784 – rosyjska aneksja Krymu

1787 – zjazd w Kaniowie – dwór królewski + opozycja magnacka wystąpili wobec Katarzyny II z propozycją przymierza pol.-rosyjskiego skierowanego przeciw Turcji – zakładano powiększenie wojska polskiego, walka u boku Rosji

1787 VIII – Turcja wypowiada wojnę Rosji

1788 II – Austria przystępuje do wojny z Turcją

1788 LATO – Szwecja atakuje Rosję

1788 X 5 – zwołanie sejmu konfederacyjnego w W-wie

1788 X 13 – poseł Królestwa Prus w imieniu swego władcy zaoferował sojusz Rzeczypospolitej. Dyplomacja pruska nakłoniła sejm do zażądania ewakuacji rosyjskich wojsk i magazynów z terenów RP. To wycofanie utrudniło zaopatrzenie walczącej nad Morzem Czarnym armii ros. I wywołało gniew i sprzeciw Katarzyny II --- Rosja wskutek rad Austrii, przyjęła żądania Polskie i usunęła z Ukrainy swe bazy militarne

1788 X 20 – posłowie uchwalili stutysięczną aukcję wojska (później ją zniżono do 65 tys.)

1789 III – posłowie uchwalili nowe podatki – tzw. ofiarę dziesiątego grosza – podatek z dziesiątej części dochodów z dóbr szlacheckich, a piątej z dóbr duchownych

1789 XII – Fryderyk Wilhelm II (Prusy) zaproponował sojusz Polsce. Warunki: uchwalenie przez sejm reformy rządu

1790 II – śmierć cesarza Austrii Józefa II; następca Leopold II

1790 III 29 – układ polsko-pruski: zatwierdzał obustronne gwarancje integralności terytorialnej, przewidywał wzajemną pomoc wojskową

1790 IX 6 – uchwała sejmu o nierozdzielności ziem RP – druga kadencja (1790-1792)

1790 XI ponowne wybory do sejmu

1790 XII porozumienie między królem Stanisławem Augustem a przywódcą stronnictwa patriotycznego – Ignacym Potockim

1791 III 24 – sejm uchwalił ustawę o reorganizacji sejmików

1791 IV 18 – sejm uchwalił ustawę o prawach mieszczaństwa i ustroju miasta

1791 V 2 – posłowie uczestniczyli w przygotowaniach do uchwalenia konstytucji podpisali akt jej „asekuracji”

1791 V 3 – poseł Tadeusz Matuszewicz zarysował na sesji groźną sytuację międzynarodową Polski, wtedy: król przedstawił izbie tekst uchwały rządowej – został uchwalony jednogłośnie, następnie król zaprzysiągł konstytucję

1792 I – pokój Rosji i Turcji

1792 V 29 – zakończenie obrad sejmu

1792 IV 27 – 13 pol. Emigrantów (m.in. K. Branicki, Sz. Potocki, S. Rzewuski) podpisało akt konfederacji w Targowicy: zarzut despotyzmu panującego w Polsce, obalenie drogą spisku jej praw kardynalnych, oskarżenie o naśladowanie „fatalnych wzorów z Paryża”

1792 V 18 – poseł rosyjski w W-wie zapowiedział wejście rosyjskich wojsk do Polski

1792 VII 23 – zaniechanie walki z Rosją i przyłączenie króla z wojskami do Targowicy – przeciw tej opozycji wystąpili: Ignacy Potocki, Stanisław Małachowski)

1793 I 23 – traktat rosyjsko-pruski; w zamian za aneksje pruskie w Polsce król Fryderyk Wilhelm II zobowiązał się kontynuować wojnę z Francją

1793 VI – sejm w Grodnie, na którym przypieczętowano II rozbiór; posłowie milczeli nie chcąc zaaprobować traktatu – marszałek sejmu Stanisław Bieliński uznał ich milczenie za zgodę – „niema” sesja                                                                              

1794 III 1 i 15 – na te dni Rada Nieustanna uchwaliła redukcję wojska pol.

1794 III 12 – dowódca wielkopolskiej brygady kawalerii narodowej – Józef Madaliński – odmówił przeprowadzenia redukcji wojska i na czele 1200 żołnierzy wyruszył spod Ostrołęki w kierunku Krakowa

1794 III 24 – w Krakowie Tadeusz Kościuszko ogłosił Akt Powstania: Kościuszko stał się najwyższym naczelnikiem sił zbrojnych narodowych z władzą dyktatorską; za hasło insurekcji: „wolność, całość, niepodległość”; akt nakazywał pobór rekruta chłopskiego

1794 IV 4 – bitwa pod Racławicami: Kościuszko zaatakował ros. korpus gen. Aleksandra Tormasowa; RP zwyciężyła – kosynierzy – piechota chłopska uzbrojona w kosy i piki

1794 IV 17 – wybuch powstania w W-wie – na jego czele – Jan Kliński – bogaty i wpływowy mieszczanin ze Starej Warszawy

1794 IV 22/23 – radykalni spiskowcy pod wodzą płk. Jana Jasińskiego rozbili garnizon rosyjski

1794 IV 24 – powołano radę najwyższą litewską

1794 V 7 – ogłoszenie uniwersału połanieckiego: zniósł osobiste poddaństwo chłopów; sądy dozory – wyjęto chłopa spod sądownictwa szlacheckiego; zmniejszył pańszczyznę (od 0,33 do 0,2) na czas insurekcji; chłopi biorący udział w powstaniu na jego czas zostali całkowicie zwolnieni z pańszczyzny; nieusuwalność z gruntów

1794 V 8 – manifestacje jakobinów (radykalni)

1794 V 9 – skazano na śmierć i stracono hetmanów targowickich: Piotra Ożarowskiego, Józefa Zabiełłę oraz marszałka rady nieustającej – Józefa Ankwicza i biskupa – Józefa Koszakowskiego --- rozwiązano radę zastępczą tymczasową i powołano radę najwyższą narodową, w której – ks. Hugo Kołłątaj – kierownictwo spraw skarbowych – Ignacy Potocki – szef spraw zagranicznych

1794 VI 6 – bitwa pod Szczekocinami – klęska RP (z ros.-pruskimi wojskami)

1794 VI 8 – klęska RP pod Chełmem – Prusacy bez walki zajęli Kraków

1794 VI 28 – lud W-wy wyciągnął z więzień kilku targowiczan (m.in. Bp. Ignacego Maszałowskiego) i osoby podejrzane o szpiegostwo i powiesił bez sądu na rynku Starego Miasta

1794 IX 6 – armia pruska Fryderyka Wilhelma II przerwała oblężenie, (dlatego, że na Wielkopolsce wybuchło powstanie) i wycofała się nad Bzurę

1794 VIII 12 – padło Wilno, a armia polska wycofała się na Podlasie – do strony w Ukrainie – zaatakował ros. oddział – gen. Aleksander Suworow i pod Krupczycami i Terespolem pobił gen. Karola Sierakowskiego

1794 X 2 – J.H. Dąbrowski zdobył Bydgoszcz i wkroczył na pomorze

1794 X 10 – klęska RP pod Maciejowicami (oddziały Adama Poniatowskiego nie zdążyły na czas)

1794 XI 4 – „Rzeź Pragi” – na W-wę bronioną przez Zajączka (Praga) zaatakowali Surow + Fersen

1794 XI 5 – władze poddały miasto Surowowi (patrz wyżej)

1795 I 3 – Austria + Rosja podpisały traktat rozb. Prusy przystąpiły do niego w paźdz.

1797 –  konwencja petersburska – RP zniknęła z map

Barss –  adwokat, działacz mieszczański czynny w krajowych przygotowaniach do powstania, udał się do Paryża po pomoc

Bielnicki St. – marszałek sejmu podczas „niemej sesji” – VI 1793

Branicki F. K. – hetman, wokół niego skupiała się grupa posłów wrogich zmianom niechętnych Augustowi

Dekert Jan – prezydent Starej W-wy, na jego zaproszenie – czarna procesja – demonstracja mieszczan

Igelstrom – ambasador rosyjski w W-wie

Kliński – bogaty i wpływowy mieszczanin ze Starej W-wy

Madaliński –odmówił przeprowadzenia redukcji wojsk, ruszył z nimi do Krakowa

Potocki Ignacy – ukończył Collegium Nobilium, członek KEN, przewodniczący Towarzystwa Do Ksiąg Elementarnych, członek rady najwyższej narodowej

Tormasow – gen. ros. – Racławice – 4 IV 1794

Wirtemberski – szef armii litewskiej, zdrajca

Zakrzewski – prezydent W-wy, chronił Augusta